Over de verzwegen hypertensie-aanpak, taboes en het bondgenootschap
Verslag van de ASH in New York
Prof. dr. J.R.E. Haalboom
internist, Universitair Medisch Centrum Utrecht
Vorige week naar de American Society of Hypertension in New York geweest. Klein congres, niet veel nieuws. Wel veel nadruk op de samenhang tussen type-2 diabetes mellitus en hypertensie. Het wordt steeds duidelijker dat de tot nu toe geldende behandeling met diuretica en betablokkers achterhaald is. Diuretica hebben stellig een bloeddruk verlagend effect, maar ze induceren ook insuline-resistentie en het ontstaan van diabetes. Het gebruik van ACEI's en ARB's doet dat nu juist niet of remt het ontstaan van complicaties af, als er al
diabetes is.
Op allerlei manieren werd dat aangetoond en duidelijk gemaakt. Bij prospectieve trials (ALPINE, LIFE, HOPE), bij zeer fundamenteel dieronderzoek (wel atherosclerose ontwikkeling bij gebruik diuretica, CCB's en betablokkers, niet bij gebruik van ACEI's en ARB's) en bij onderzoek naar de relatie tussen het RAAS en de betacel van het pancreas.
Amerika is groot, erg groot. Toch hebben ze een systeem bedacht hoe effectief hypertensie is te controleren en onder controle te brengen. De afzonderlijke staten zijn onderverdeeld in counties (zeg maar gemeentes bij ons). Ze zijn begonnen met het trainen en aanstellen van functionarissen die op de hoogte zijn van de meest recente richtlijnen van de ASH en hoe deze zijn te implementeren. Natuurlijk worden van alle patienten ook even alle risicofactoren in een databank opgeslagen. Als men weet dat hypertensie in de USA een groter risico lijkt te zijn dan vetzucht, dan begrijpt men over wat voor operatie het hier gaat.
En dan komt het: bondgenoten. Ook in de USA zijn er min of meer door de regering gestuurde richtlijnen en tot niemands verbazing wordt ook daar aanbevolen bij iedere hypertensiepatiënt de behandeling te starten met diuiretica en/of beta blokkers. Het hele congres gonsde van de effecten van ACEI's en ARB's en niemand denkt er nog aan om deze middelen niet te gebruiken bij hypertensie, zeker als het patienten met een metabool syndroom betreft.
Maar nee: diuretica moeten het officieel zijn. Waarom? Omdat niemand hardop mag zeggen dat er bij negers een andere reactie op ACEI's is dan bij blanken. Dat is in de USA een officieel taboe. Daarom wordt ook officieel nog steeds de ALLHAT gebruikt om aan te tonen dat diuretica, ACEI's en CCB's eenzelfde effect hebben. Vergeten wordt officieel dat de lisinopril-groep in de ALLHAT inderdaad eenzelfde effect had als de twee andere, maar dat 35% van de onderzochte patienten negers waren, mensen dus die minder goed of niet reageren op ACEI's. Met andere woorden: hetzelfde effect op lisinopril moet betekenen dat ACEI's superieur zijn aan diuretica en CCB's. Het hele congres was het daarover eens. Maar de regering wil de economie eerst. Net als in ons land. En er zijn ook in de USA mensen die een studie niet helemaal goed kunnen interpreteren of die uit vanzelfsprekende zelfingenomenheid de eigen mening blijven propageren en daarom diuretica blijven noemen als eerste keus bij hypertensiebehandeling. Net als in ons land. We zijn niet alleen op het gebied van Irak bondgenoten. Ook op het gebied van hypertensierichtlijnen doen we het solidair. Hoewel aan de basis van die gelijkgestemdheid best mag worden getwijfeld. Zowel in de USA als in ons land.
